اخترشناسان برای نخستین‌بار در تاریخ یک ستاره سبز کشف کردند

اخترشناسان برای نخستین‌بار در تاریخ یک ستاره سبز کشف کردند

محققان دریافته‌اند که کوتوله‌های سفید، یعنی بقایای ستاره‌ای که ستاره‌هایی هم‌اندازه خورشید پس از مرگ از خود به‌جا می‌گذارند، می‌توانند رنگ‌های گوناگونی از جمله سبز پیدا کنند؛ البته به شرطی که مانند آدم‌خوارهای کیهانی، از سیاره‌های سنگی اطراف خود تغذیه کنند.

برای دانشمندان حوزه ستاره‌شناسی، رنگ ستاره‌ها همواره نشانه‌ای از دمای آنها بوده است. ستاره‌های سرد به رنگ نارنجی دیده می‌شوند، ستاره‌هایی مانند خورشید سفید هستند و داغ‌ترین ستاره‌ها درخششی آبی و کم‌رنگ دارند. این پدیده شبیه آهنی است که در آهنگری با افزایش دما ابتدا قرمز، سپس نارنجی و در نهایت سفید و گداخته می‌شود.

کوتوله‌های سفید چگونه قوانین رنگ ستاره‌ها را نقض می‌کنند؟

پژوهشگران همواره تصور می‌کردند کوتوله‌های سفید نیز از همین قاعده پیروی می‌کنند. بااین‌حال، پژوهشی جدید نشان می‌دهد که این بقایای ستاره‌ای می‌توانند در طیف گسترده‌ای از رنگ‌ها، از جمله سبز، صورتی، فیروزه‌ای، زرد و بنفش بدرخشند. این یافته نشان می‌دهد که جهان بسیار رنگارنگ‌تر از چیزی است که تصور می‌کردیم.

«مارک هالندز»، سرپرست این گروه پژوهشی از دانشگاه وارویک، در بیانیه‌ای گفت: «بیشتر ستاره‌ها، از جمله اغلب کوتوله‌های سفید، مانند اجسام تابشگر ایده‌آل رفتار می‌کنند؛ بنابراین رنگ آن‌ها تقریباً به‌طور کامل به دمایشان بستگی دارد. اما تاکنون کسی واقعاً بررسی نکرده بود که کوتوله‌های سفید چه رنگ‌های دیگری می‌توانند داشته باشند.»

او افزود: «مشخص شده است که این ستاره‌های فوق‌العاده چگال می‌توانند رنگ‌هایی تولید کنند که هیچ‌کس انتظارش را نداشت و بعضی از آن‌ها واقعاً مرا شگفت‌زده کردند.»

کوتوله‌های سفید به این دلیل چنین نامی گرفته‌اند که هنگام کشف آنها مشخص شد که برخلاف انتظار، بسیار داغ هستند و به رنگ سفید یا آبی کم‌رنگ می‌درخشند. بااین‌حال، پژوهش جدید نشان می‌دهد که ظاهر نسبتاً ساده و یکنواخت این ستاره‌ها به این دلیل است که هیچ کوتوله سفیدی آن‌قدر به زمین نزدیک نیست که اخترشناسان بتوانند رنگ واقعی آن را مشاهده کنند. عامل اصلی طیف رنگین‌کمانی که این گروه پژوهشی معتقد است کوتوله‌های سفید می‌توانند داشته باشند، چگالی آن‌هاست.

بیشتر بخوانید  کشف جمجمه موجودی تک چشم/ مردم باستان با این موجودات چه کاری کردند؟

کوتوله‌های سفید زمانی شکل می‌گیرند که ستاره‌هایی با جرمی تقریباً برابر با خورشید سوخت خود را تمام می‌کنند و دیگر نمی‌توانند در برابر نیروی گرانش خود مقاومت کنند. در نتیجه، هسته آن‌ها فرو می‌ریزد. به همین دلیل، ماده تشکیل‌دهنده کوتوله‌های سفید چگالی بسیار بالایی دارد؛ به‌طوری‌که چگالی آن با چگالی آب قابل مقایسه است و میلیون‌ها برابر از سطح خورشید، موسوم به فوتوسفر، چگال‌تر است.

در چنین شرایطی، عناصری مانند کربن، کلسیم و سدیم می‌توانند با پلاسمای متراکم هلیوم اطراف خود واکنش می‌دهند و نور را در طیف گسترده‌تری از رنگ‌ها جذب کنند. این طیف در چگالی‌های پایین‌تر مشاهده نمی‌شود. چنین فرایندی باعث می‌شود رنگ کوتوله‌های سفید از سفید یا آبی کم‌رنگی که از یک تابشگر حرارتی ایده‌آل انتظار می‌رود، فاصله بگیرد.

پژوهشگران پس از بررسی‌ها دریافته‌اند که برخی از کوتوله‌های سفید پس از بلعیدن سیاراتی که به دورشان می‌چرخند، ممکن است به رنگ سبز درآیند. نمونه‌ای از این پدیده، ستاره‌ای به نام «WD J1330+6435» است؛ کوتوله سفید و سردی که در فاصله حدود ۳۲۶ سال نوری از ما قرار دارد و درحال جذب مواد سنگی از سیاره همراهِ خود است. این فرایند باعث غنی شدن جوّ این ستاره با کلسیم، لیتیوم و سدیم شده است و مدل‌سازی‌های تیم پژوهشی نشان می‌دهد که همین امر موجب شده تا «WD J1330+6435» به رنگ سبز درآید.

برچسب ها :