به گزارش تجارت نیوز، برای سالها، تیترهای خبری در رسانههای بینالمللی و عربی مملو از گمانهزنی درباره «گزینههای نظامی روی میز» علیه ایران بودهاند. اما در حالی که سیاستمداران و ژنرالها در اتاقهای تاریک پنتاگون یا تلآویو سناریوها را سبکسنگین میکردند، صنعت بازیهای کامپیوتری مدتهاست که این جنگ را آغاز کرده و بارها خاک ایران را به میدان نبرد دیجیتال تبدیل کرده است.
بررسی گزارشهای تحلیلی رسانههای غربی و عربی (نظیر الجزیره، سیانان و واشنگتنپست) نشان میدهد که شبیهسازی حمله به ایران در دنیای بازی، فراتر از یک سرگرمی ساده، به ابزاری برای بازتاب تنشهای ژئوپلیتیک واقعی تبدیل شده است.
تهران در تیررس؛ وقتی واشنگتن دستور حمله داد
در میان تمام آثار تجاری، هیچ بازی به اندازه Battlefield 3 (محصول ۲۰۱۱ کمپانی EA) جنجالبرانگیز نشد. خط داستانی این بازی، پیاده-نظام ارتش آمریکا را در قامت یک نیروی مهاجم به قلب تهران میفرستد.
روایت رسانههای غربی: نشریات تخصصی گیم در انگلیس و آمریکا در آن زمان نوشتند که شبیهسازی بازار تهران، خیابانهای پایتخت و نمای برج میلاد تحت اشغال تفنگداران آمریکایی، مرزهای واقعگرایی گرافیکی را جابهجا کرده است.
خلیج فارس؛ پلاتفرم داغ شبیهسازهای جنگی
اگر در بازیهای داستانی، حمله به ایران یک سناریوی از پیشنوشتهشده است، در بازیهای «شبیهساز تاکتیکی» (Sandbox) همهچیز به دست خود کاربران رقم میخورد. بر اساس گزارش شبکه الجزیره، دو بازی Arma 3 و DCS World به پاتوق اصلی کاربران برای بازسازی سناریوهای جنگی با ایران تبدیل شدهاند.
دیجیتال یا واقعیت؟ در سالهای اخیر، همزمان با اوجگیری تنشهای دریایی در خلیج فارس، ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی عربی با عنوان «حمله موشکی به ناوهای آمریکایی» یا «بمباران رادارهای ایران» ترند شد. بررسیهای حقیقتیابی (Fact-Checking) رسانهها نشان داد که تمام این ویدیوها، تصاویر ضبطشده از محیط بازی DCS World بودهاند که نقشه فوقالعاده دقیقی از تنگه هرمز، بندرعباس و جزیره قشم دارد.
در این بازیها، کاربران با جنگندههای F-35 یا F-15 اسرائیلی و آمریکایی، مأموریتهای فرضی برای انهدام پدافند هوایی ایران (مانند سامانه باور یا اس-۳۰۰) را تمرین و در یوتیوب به اشتراک میگذارند.
نفوذ کماندویی در تاریکی شب
همیشه پای یک حمله نظامی همهجانبه در میان نیست. گاهی رسانههای انگلیسیزبان به سراغ تحلیل «عملیاتهای سیاه» (Black Ops) در بازیها میروند. نمونه بارز آن Tom Clancy’s Splinter Cell: Blacklist است.
در این بازی، کاربر در نقش کاراکتر «سم فیشر» باید مخفیانه به ساختمان مرکزی سپاه پاسداران در تهران نفوذ کند. رسانهها این نوع بازیها را بازتابی از استراتژی واقعی «جنگ سایهای» (Shadow War) میان غرب و ایران میدانند؛ جایی که ترورها، حملات سایبری و نفوذهای اطلاعاتی، جایگزین بمبارانهای بزرگ میشوند.
اتاق جنگِ پشت مانیتور
در سطح کلانتر، بازیهای استراتژیک مدیریتی مانند Power & Revolution، ایران را به عنوان یک چالش بزرگ ژئوپلیتیک به تصویر میکشند. پلتفرمهای تحلیلی غربی میگویند این بازیها عملاً یک «دکترین سیاسی» هستند. کاربر در نقش رئیسجمهور آمریکا یا نخستوزیر اسرائیل میتواند فرمان حمله اتمی یا بمباران تأسیسات هستهای نطنز و فردو را صادر کند، اما بازی بلافاصله پیامدهای اقتصادی جهانی، بالا رفتن قیمت نفت و پاسخ موشکی ایران به تلآویو و پایگاههای آمریکا در بحرین و قطر را شبیهسازی میکند.
این شبیهسازیها، اگرچه روی مانیتورها روان و جذاب به نظر میرسند، اما خطر «عادیسازی جنگ» (Normalizing War) را به همراه دارند. تبدیل کردن خاورمیانه و ایران به یک «پیکسلزارِ قابل انفجار»، مرز میان سرگرمی عصرگاهی و فاجعه انسانی را در ذهن نسل جدید گیمرهای غربی و عربی کمرنگ میکند؛ جنگی که در دنیای واقعی، هیچ دکمه ریاستارتی (Restart) نخواهد داشت.
منبع: الجزیره
