«احسان چیتساز»، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام کرد دولت در حال تهیه چارچوبی است که بر اساس آن قطع اینترنت به راحتی انجام نشود و در صورت بروز آن، اتصال مجدد اینترنت به صورت خودکار انجام شود.
به گزارش دیجیاتو، حضار در نشست «حکمرانی و کسبوکارهای آنلاین» که توسط رسانه اقتصادی «بازاروما» و با مدیریت «سبحان یحیایی»، مدیر این رسانه و استاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد، به بررسی رابطه نظام حکمرانی و کسبوکارهای آنلاین پرداختند.
«احسان چیتساز»، معاون سیاستگذاری و برنامه ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات، گفت: «زمانی که به ساختار منابع کشور برای توسعه نگاه میکنید میبینید که اقتصاد دیجیتال به اندازهای نرسیده است که بخواهد مورد توجه جدی در تصمیمگیریهای کشور قرار بگیرد. از ۳۶ هزار همت تولید ناخالص ملی، کل منابع این حوزه که بیشتر آن برای توسعه اپراتورها هزینه میشود حدود ۱۹ همت است که مربوط به توسعه شبکه ملی اطلاعات میشود.»
معاون وزیر ارتباطات به آسیب قطع اینترنت به اقتصاد دیجیتال اشاره کرد و گفت: «تصمیمهایی مانند قطع اینترنت به راحتی گرفته میشود که به زیستبوم اقتصاد دیجیتال آسیب میزند. در این تصمیمها هیچ سانست کلازی دیده نمیشود که شرایط را به حالت عادی بازگرداند. در این شرایط کار به جایی میرسد که دولت مجبور میشود برای اتصال اینترنت ستادی تشکیل بدهد و کار را از آن مسیر پیش ببرد.»
سانست کلاز (sunset clause) به بندی از یک قرارداد گفته میشود که در شرایطی باعث انقضای آن به صورت خودکار میشود.
او همچنین گفت: «قرار بود نوع جدیدی اینترنت در کشور پیاده شود اما تلاشهای دولت جلوی این طرح را گرفت.»
چیتساز در پاسخ به سوال خبرنگار دیجیاتو مبنی بر اینکه «آیا بر اساس اصل ۷۹ قانون اساسی، میتوان جلوی قطع اینترنت در شرایط اضطراری را گرفت؟» گفت: «اصل ۷۹ قانون اساسی به صراحت میگوید دولت در شرایط اضطرار حق دارد با تصویب مجلس محدودیتهایی ایجاد کند. اما مسئله این است محدودیتهای اینترنت را اصلا دولت ایجاد نکرده است که بخواهد رفع کند.»
او افزود: «در این دوران دستگاههای ذیربط چارچوبی را با تأکید روی اینکه سانست کلاز وجود داشته باشد تنظیم کردند. حتماً به سمتی حرکت میکنیم که این اتفاق بیفتد. این امر برای اینکه قطع اینترنت به راحتی اتفاق نیفتد ضروری است. همچنین در صورت موفقیت این چارچوب، در صورت قطع اینترنت به صورت خودکار، دسترسی بازمیگردد و تمدید آن نیازمند مصوبه است. امیدوارم بتوانیم در این راستا مصوبات را به تصویب و اجرا برسانیم.»
معاون وزیر ارتباطات از سیاستهای محدودکننده اینترنت انتقاد کرد و گفت: «خیلی از محدودیتهایی که بیدلیل ایجاد شدهاند غیر از اینکه عادت ابزاری مانند ویپیان را در بین مردم تسری بدهد و مردم را به سمت ابزارهای حاکمیتگریز مانند اینترنت ماهوارهای سوق بدهد، هیچ پیامدی نداشته است. ما سعی کردهایم با ارائه فکت و دادههای دقیق موجود، تصمیمگیرندگان و سیاستگذاران را به سمت تصمیمهای درست ببریم تا دسترسی مردم تا حد امکان برآورده شود و کشور با ایجاد انواع و اقسام دستهبندیها، دچار شکاف طبقاتی و شکاف دیجیتال نشود.»
چیتساز اضافه کرد: «این موارد جزو اصول ما بوده است. همچنان سیاست دولت در این حوزه این است که دسترسی عمومی را ارتقا بدهد. در حال حاضر خدمات ارتباطی کشور شایسته مردم نیست.»
معاون وزارت ارتباطات، موقعیت کشورها در حوزه اقتصاد دیجیتال را متأثر از دو فاکتور «ثبات سیاسی» و «در آغوش گرفتن فناوری» دانست. چیتساز توضیح داد: «در کشورهایی که ثبات سیاسی ندارند، چه آغوش بازی برای فناوری داشته باشند چه نه، مزیتهای اقتصادی در حوزه اقتصاد دیجیتال دچار فرسایش میشود. در این شرایط سرمایه به حوزههای حاشیهای میرود و عملاً رشدی اتفاق نمیافتد.»
سعید رحمانی را دشمنان ایران حذف کردند
«مجید حسینینژاد»، بنیانگذار علیبابا، درباره شیوه برخورد با کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال گفت: «به طور مشخص ندیدهام نهادهای امنیتی فشار بیاورند تا مالکیت شرکت را به دست آورد اما فشار برای خروج سهامدار وجود داشته است. میتوان گفت برخورد حاکمیت با اقتصاد دیجیتال یکسان و یکدست نیست. در طول این سالها از سمت دولتهای مختلف همکاری و همراهی بیشتری احساس کردهام.»
حسینینژاد به اهمیت دغدغههای امنیتی پرداخت و گفت: «بیشتر از هر چیزی دغدغههای امنیتی جلوی کار را گرفته است. مثلا درصد سرمایهگذاری خارجی حساسیتبرانگیز است. درباره اسنپ میدانم فشار وارد میشود تا این درصد پایین بیاید.»
او اضافه کرد: «از نظر من زدن سرآوا کاملا امنیتی بود. سعید رحمانی در حال آباد کردن ایران بود و کسی که چنین فردی را حذف میکند دشمن ایران است. بنیانگذار سرآوا داشت ایران را آباد میکرد و به شکلی ترور شد.»
بهباور او سهم اقتصاد دیجیتال به اندازهای نیست که اهمیت چندانی برای حکومت داشته باشد: «ما اصلا برای حاکمیت مهم نیستیم. حتی از لحاظ اقتصادی هم اهمیت چندانی نداریم. عددهایی که در این حوزه جابهجا میشود برای حاکمیت شوخی است.»
بنیانگذار علیبابا درباره آسیبهای جنگ به این شرکت توضیح داد: «طبیعتاً قطع اینترنت به کسبوکارهای خرد بیشتر از ما آسیب میزند. جنگ در هفتههای اول درآمدمان را ۹۵ درصد کاهش داد. در حال حاضر ۳۰ درصد درآمدهای قبل جنگ برگشته است.»
در همه جای دنیا نوآوری با تنظیمگیری تعارض دارد
«حامد قنادپور»، مدیرعامل «تارا» در بخش دیگری از این نشست به تفاوتهای ذاتی حکمرانی و فعالیت اقتصادی پرداخت و گفت: «حکمرانی و کسبوکار تفاوت ماهوی دارند. این تفاوت در حوزه کسبوکارهای دیجیتال بیشتر خودش را نشان میدهد. در همه جای دنیا نوآوری با تنظیمگری تعارض دارند و کسبوکارها از رگولاتورها جلوتر حرکت میکنند. پس نباید ارتباط این دو حوزه را تنها از یک زاویه ببینیم.»
مدیرعامل تارا همچنین گفت: «در اقتصاد دیجیتال چون نوآوری غالب است، چابکی بخش خصوصی بیشتر است. همانطور که در کسبوکارها چابکی را یاد گرفتیم در حکمرانی هم باید این اتفاق بیفتد. در حوزههای نیز این اتفاق افتاده است. مثلا در حوزه قضایی نیاز بود مدتی بگذرد تا سیستم قضایی با یک سری مفاهیم آشنا شود.»
قوانین صداوسیما برای تنظیمگری حوزه VOD بهروز نیست
«محمدمهدی عسگرپور»، دبیر انجمن VOD، یکی دیگر از افراد حاضر در این نشست بود که بخش عمده صحبتهای خود را به تعارضات تنظیمگیری در بازار VOD اختصاص داد.
عسگرپور گفت: «در حوزه VOD هنوز تنظیمگر شکل نگرفته است. در گذشته اما مسئله را سادهسازی کردند و گفتند وزارت ارشاد تنظیمگری سینما را بر عهده بگیرد و تنظیمگری سریالها هم به صداوسیما داده شود. در زمانی که این تصمیم گرفته شد به این توجه نکردند که قانون صداوسیما برای تنظیمگری این حوزه بهروز نیست.»
دبیر انجمن صنفی VOD در بخش دیگری از صحبتهای خود گفت: «در عصر حاضر یکی از شاخصهای توسعه مربوط به قوانین است. همواره مجموعه قوانین نسبت به بازار عقب است. یکی از پارامترهای دیگر توسعهیافتگی این است که حاکمیت مایل باشد به سمت تنظیمگری در حوزههای مختلف حرکت کند. در حوزه ما هر وقت بحث تنظیمگری شد مخالفت شد که نهادهای خصوصی وارد این حوزه شوند. برخی از موارد هم بود که با حضورتنظیمگر موافقت کردند اما بعد از آن یک نهاد صنفی به اصطلاح خصوصی ایجاد کردند و نماینده آن را بهعنوان نماینده بخش خصوصی پذیرفتند.»
عسگرپور همچنین گفت: «ساترا چارچوب قانونی مشخصی ندارد. حضور چنین تنظیمگری در بازار VOD کشور باعث ایجاد نوعی آشوب میشود.»
نظام حقوقی برای تسهیل فعالیت کسبوکارهای آنلاین کارآمد نیست
«محمدهادی میرشمسی»، حقوقدان و عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، از زاویه حقوقی به کارآمدی رابطه نظام حکمرانی و کسبوکارهای دیجیتال پرداخت. بهباور او نظام حقوقی کشور توانایی لازم برای تسهیل فعالیت کسبوکارهای دیجیتال را ندارد.
میرشمسی در این رابطه گفت: «در اکوسیستم کسبوکارهای آنلاین بازیگرهای متعددی از جمله حاکمیت، دارندگان کسبوکار، مصرفکنندگان و عموم مردم فعالیت میکنند. روابط حقوقی این بازیگران باید به شکلی تنظیم شود که به تسهیل کسبوکارهای آنلاین منجر شود.»
او ادامه داد: «سوال اصلی این نیست که در این حوزه دچار تورم قوانین هستیم یا کمبود، بلکه مسئله به کارآمدی نظم حقوقی موجود بازمیگردد. وضعیت فعلی نظام حقوقی ما وضعیت بهسامانی نیست که به پیشرفت این حوزه کمک کند. مراجع تخصصی در دستگاه قضایی برای رسیدگی به پروندههای موجود وجود ندارد. در مجموع خروجی همکاری نظام حقوقی ما برای تسهیل کسبوکارهای آنلاین کارآمد نیست.»
